فیس بوک

تاریخچه ای جذاب از فیس بوک

همه چیز از یک شیطنت ساده شروع شد. شاید کمتر کسی فکر میکرد که سرانجام یک شیطنت پسرانه به فیسبوک میلیارد دلاری ختم شود.

مارک زاکربرگ دانشجوی نرم افزار دانشگاه هاروارد که از ابتدا به واسطه ی علاقه ای که والدینش به علم کامپیوتر داشتند، به برنامه نویس زبده ای تبدیل شده بود، در سال 2003 سایت Facemash را راه اندازی کرد. زاکربرگ سیستم اطلاعاتی دانشگاه هاروارد را هک کرد و عکس همه ی دانشجویان را در Facesmash آپلود کرد و در قالب نظرسنجی، جذابیت آن ها را می سنجید(مشابه مسابقه Hot Or Not) و باهم به رقابت می گذاشت. در کمتر از چند ساعت وبسایت 22000 بازدید داشت. اما بعد از گذشت چند روز، از طرف دانشجویانی که راضی نبودند عکس آن ها در وبسایت قرار بگیرد اعتراضاتی صورت گرفت و وبسایت به دستور دانشگاه بسته شد.

اما این پایان ماجرا نبود. در سال 2004، زاکزربرگ Thefacebook را تاسیس کرد. تقریبا همانند وبسایت قبلی بود. اندکی تغییر نام و پلتفرم ها هم مشابه بودند. هرکس یک پروفایل داشت که می توانست عکس آپلود کند، از علایقش صحبت کند و با سایر مردم در ارتباط باشد. اما در همان ابتدا زاکربرگ به مشکل بزرگی برخورد کرد. همکلاسی های سابقش که باهم روی پروژه ای مشابه Thefacebook کار می کردند، از او شکایت کردند و مدعی بودند که زاکربرگ ایده ی آن ها را دزدیده است. این ماجرا تا سال 2008 ادامه داشت و درنهایت زاکربرگ به ناچار تعدادی از سهام فیسبوک را به آن ها واگذار کرد.

این وبسایت فقط مخصوص کسانی بود که دارای ایمیل دانشگاه هاروارد بودند و در پایان ماه اول 50 درصد از دانشجویان دانشگاه در سایت ثبت نام کردند. فیسبوک به تدریج بزرگ و بزرگ تر شد و در پایان سال 2004 دسترسی آن برای همه ی دانشجویان دانشگاه های کانادا و آمریکا فراهم گردید.

در سال 2005 Thefacebook به Facebook تغییر نام داد. کم کم نام فیسبوک بزرگ شد و در همه جا شنیده می شد و همین باعث شد که سرمایه های زیادی را به خود جذب کند. در نهایت دانش آموزان زیادی نیز جذب فیسبوک شدند و فیسبوک ساختار دانش آموزی خود را نیز ساخت.

در همان سال زاکربرگ تصمیم مهمی گرفت. از دانشگاه انصراف داد تا ترجیح بدهد برای فیسبوک یک مدیرعامل تمام وقت باشد تا صرف یک برنامه نویس معمولی. در نهایت در سال 2006 فیسبوک برای همگان قابل استفاده شد و سال 2007 دارای 50 میلیون عضو بود.

در سال 2007 فیسبوک بازار خود را راه اندازی کرد و در آن کاربران می توانستند کالاها و خدمات خود را به فروش برسانند و همچین شرکت ها توانستند صفحه ی شخصی خود را در سایت داشته باشند. کم کم با وارد شدن کسب و کار ها، فیسبوک سیستم تبلیغاتی خود را نیز راه اندازی کرد.

در سال 2008 فیسبوک، سرویس بزرگ خود را راه اندازی کرد و آن چیزی نبود جز قابلیت چت کردن کاربران. با یک تیر، چند نشان زدن را می توانید در این قسمت کاملا درک کنید. در سال 2009 کاربران فیسبوک به 300 میلیون نفر رسیدند. در همین زمان بازی های جذابی نیز به فیسبوک اضافه شدند و در پایان سال 2010 این بازی ها حدودا 10 میلیون کاربر فعال داشتند.

در سال 2010 فیسبوک با بیش از 350 میلیون کاربر، به معروف ترین رسانه اجتماعی دنیا تبدیل شد اما این برای زاکربرگ کافی نبود. در نوامبر همین سال فیسبوک 41 میلیون دلار ارزش گذاری شد به سومین کمپانی  Web based آمریکا تبدیل شد.

در سال 2011 نیز دستاورد بزرگی برای فیسبوک رقم خورد. یک تریلیون بازدید برای سایت ثبت شد و به دومین سایت پربازدید آمریکا تبدیل شد. در آگوست همان سال اپلیکیشن فیسبوک نیز راه اندازی شد.

سال 2012 یکی از مهمترین سال ها در تاریخچه ی فیسبوک است.

در آپریل، اینستاگرام را به قیمت یک میلیون دلار خرید و در می همان سال سهام فیسبوک را در بورس عرضه کرد.

در سال 2013 یکی از چالش های جدی فیسبوک اتفاق افتاد. کاربران فیسبوک بسیار زیاد بودند و عملا کنترل آن ها غیر ممکن بود و سو استفاده هایی نظیر پورنوگرافی و کلاهبرداری از سوی کاربران فیسبک گزارش شد. کمپین های بسیاری علیه فیسبوک تشکیل شدند و فیسبوک مجبور شد قوانینی را در این مورد وضع کند، اما تا کنون هم موفق به کنرل کامل این موضوع نشده است.

در ادامه ی سیاست های زاکربرگ، فیسبوک در سال 2014 واتس اپ را به قیمت 19 میلیون دلار خریداری کرد. اگرچه فیسبوک خود سیستم پیام رسان داشت اما واتس اپ به جذب کاربران جوان خارجی کمک زیادی می کرد و در ادامه شرکت Oculus VR (کمپانی مطرح در زمینه واقعیت مجازی) را خریداری کرد تا تجاربی مفید، جذاب و شخصی برای کاربرانش بیافریند.

به همین صورت ارزش شرکت در حال افزایش بود و در پایان سال 2014 ارزش آن به 200 میلیون دلار رسید.

تا قبل از شکل گیری شبکه های اجتماعی، شایعات و اخبار دروغین یکی از مشکلات اساسی رسانه ها بود با آمدن رسانه هایی مانند فیسبوک هم این بازار داغ تر شد و پیج های مختلف، برای اینکه فالور بیشتر جذب کنند و در نهایت بتوانند از مزایای تبلیغاتی آن استفاده کنند به انتشار اخبار دروغین و شایعات می پرداختند و همین مسئله به یکی از چالش های اساسی فیسبوک تبدیل شد. در ژانویه 2015 فیسبوک از ویژگی جدید “پرچم اخبار دروغ” رو نمایی کرد و کاربران با دیدن این اخبار، پرجم را برای پست فعال می کردند. این راه حل هم خیلی موثر واقع نشد و فیسبوک همچنان به دنبال راه حل هایی برای آن است.

در جولای 2015 آمار جدیدی در رابطه با فیسبوک منتشر شد. ” نیمی از کاربران اینترنت دنیا از فیسبوک استفاده می کنند! ” همین نکته باعث شد تا بحث اخبار فیک باز هم در رسانه ها داغ شود.

در ماه ژوئن 2016، فیسبوک تغییراتی را در الگوریتم های خود حاصل کرد. پست های خانوادگی و دوستان در فید کاربران مهم تر خواهند بود که این خبر خوبی برای کاربران شخصی یود و کمپانی ها بیشتر ترافیک خود را باید از وبسایت خود به صورت ارگانیک دریافت کنند.

با شروع انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا و انتخاب شدن ترامپ به عنوان ریاست جمهوری بازهم اتهاماتی مبنی بر اشتراک اخبار فیک و به نفع ترامپ به فیسبوک زده شد. در این میان زاکربرگ هم به تاثیرگذار بودن فیسبوک در نتیجه انتخابات اذعان کرد و همچنان نگرانی های فیسبوک ازین موضوعات ادامه داشت. با این تفاسیر همچنان سوداوری فیسبوک در سال 2016 ده میلیون دلار اعلام شد.

فیسبوک سال 2017 را با پروژه ژورنالیستی خود آغاز کرد و از ژورنالیست های مطرح دنیا برای آموزش مردم که چگونه اخبار فیک را تشخیص دهند، استفاده کرد.

اما در اواسط سال 2017 اتهاماتی جدید به فیسبوک زده شد و فیسبوک به اتهام نمایش تبلیغات روسی در انتخابات ریاست جمهوری و دخالت دادن روسیه در انتخابات به کنگره دعوت شد. همزمان اتهاماتی مبنی بر اذیت و آزار جنسی در فضای فیسبوک هم انتشار یافت. آماری مبنی بر اینکه 57 درصد کاربران زن فیسبوک، در این شبکه مورد اذیت و آزار قرار گرفته اند.

فیسبوک سال 2018 را هم با تغییراتی در فید خود آغاز کرد و بازهم محدودیت ها را برای نمایش اورگانیک پیج های بیزینسی بیشتر اعمال کرد و پست های خانوادگی و دوستانه بسیار بیشتر از پست های بیزینسی نمایش داده می شدند و کسب و کار ها برای نمایش بیشتر فقط باید به تبلیغات فیسبوکی روی می آوردند. همین امر باعث شد که کاربران 5 درصد کمتر در این شبکه اجتماعی حضور داشته باشند گرچه این تغییرات برای کاربران عادی مصبت بود و کمنر موضوعات بی ربط را در فید خود می دیدند.

اما با وجود این مشکلات، فیسبوک و زاکربرگ همچنان غرق در سوداوری هستند و در فوریه 2018 سوداوری فیسبوک در سال 2017، 16 میلیون دلار اعلام شد.

باید منتظر ماند و دید که در آینده فیسبوک چه تدابیری برای اخبار فیک و اذیت و آزار ها خواهد داشت و چه تغییرات خلاقانه ای برای این رسانه ی بزرگ اجتماعی اعمال خواهد کرد.

 

ترجمه ، تهیه و تنظیم از : امیرحسین نجفیان